همین چند خط
|
||
"صبح زودِ یک روز زمستانی، هنوز خیلی از مغازههای انقلاب شروع به کار نکردهاند... بعد از یک ساعت و سی و پنج دقیقه معطلی برای دیدن کسی که ارزشاش را نداشت... بهمن 1389" این یادداشتی است که اول کتاب "بعد از آن شب" مرجان شیرمحمدی نوشتهام. شاید همین یادداشت و خاطره ناخوشِ! آن روز بود که باعث شده بود این کتاب لایِ کتابهای نخواندهام همینطور منتظر خوانده شدن بماند.
نویسنده کتاب مرجان شیرمحمدی است؛ کسی که بیشتر و پیشتر به صفت بازیگریاش شناخته میشود. "بعد از آن شب" را در سال 1380 نوشته و تا به امروز هفت – هشت بار تجدید چاپ شده. ناشر کتاب نشر مرکز است که دو کتاب دیگر از شیرمحمدی را هم به چاپ رسانده. این کتاب مجموعهای است متشکل از 13 داستان که در سال 1380 از سوی بنیاد هوشنگ گلشیری به عنوان اثر برگزیده اولین مجموعه داستان نویسنده نیز انتخاب شده.
واقعیت این است که این مجموعه خیلی چنگی به دلم نزد. نه اینکه از خواندنش لذت نبرده باشم، نه. اما خیلی هم اتفاق خاصی نبود!
در عمده داستانهای این مجموعه با آدمهایی مواجهیم که وجه اشتراکشان داشتن احساسات سرکوب شده و تمایلات نوستالژیکی است. نوعی سرخوردگی و غربت مزمن در تکتک آنها احساس میشود که متاسفانه خیلی هم خوب از آب در نیامده. آدمهای این مجموعه داستان در دنیایی واقع شدهاند که این دنیا چندان اعتنایی به آنها نمیکند. دنیایی که نسبت به آنها بسیار سختگیر و حتا بیرحم است. این مهم زمانی بیشتر نمود پیدا میکند که مساله عشق هم به میان کشیده میشود و اینجاست که علیالقاعده ما باید با تلخی و گزندگیِ بیشتر و عمیقتری روبهرو شویم، اتفاقی که به نظرم نویسنده در خلق آن چندان موفق نیست.
غم و اندوه را اگر دستمایه اصلی داستانهای "بعد از آن شب" فرض کنیم باید به این نکته هم اشاره کنیم که این غم و اندوه نتوانسته در عمق و جان روایتها رسوب کند و بیشتر در سطح مانده است. همین امر باعث شده تا این احساس [حداقل در شخص من] ایجاد شود که "تم غم" به شکل کاملا باسمهای در این مجموعه مورد استفاده قرار گرفته.
کاش مرجان شیرمحمدی در انتخاب ابزار [کلمات] داستانهایش دقت بیشتری میکرد. گاهی گزندگی و غم نهفته در کلمات و نحوهی جایگیری آنها در جمله است که میتواند به یک روایت، طعم تلخی ببخشد و اگر ابزار به درستی انتخاب نشوند ممکن است تلخترین روایتها حتا ذرهای تاثیر در مخاطب نداشته باشند.
با این حال خواندن "بعد از آن شب" به عنوان کتاب که میتوان به صورت پارهوقت به آن سر زد بد نیست.