کلنل در راه است؟

جلد کتاب "کلنل" که در آلمان منتشر شده

«من رمان کلنل را خواندم و البته این کتاب از مناظر گوناگون هم در اداره کتاب بررسی شده است. من هم کتاب را مطالعه کردم و فکر می‌کنم به لحاظ تصویری و بصری، کتاب خوبی است؛ منتها قرائت جدیدی از شرایط قبل و بعد از انقلاب را ارایه می‌کند و نویسنده آن را به چیره‌دستی نوشته است.» این، تازه‌ترین اظهار نظر بهمن دری، معاون فرهنگی وزارت ارشاد، درباره وضعیت انتشار رمان هنوز مجوز نگرفته «کلنل»، نوشته محمود دولت‌آبادی است. اظهارنظری که دولت‌آبادی آن را امیدوار‌کننده دانسته و در گفت‌وگو با «شرق» در این‌باره می‌گوید: «گفته‌های آقای دری به نظرم امیدوار‌کننده بود، چون در این گزارش روشن شده بود که او کتاب را به دقت خوانده و درباره جنبه ادبی و خلاقانه اثر داوری منصفانه‌ای داشته است. از این بابت خوشحالم که او به عنوان شخص مسوول به دقت این کار را انجام داده و اثر را خوانده است.» دولت‌آبادی همچنین درباره اشاره دری به نشستی چندساعته به خاطر رمان «جای خالی سلوچ» می‌گوید: «ما نشستیم و چندساعتی درباره آن کتاب و ادبیات و نقش ادبیات صحبت کردیم و نتیجه بحث آن شد که آن کتاب منتشر شد، گرچه باقی کتاب‌ها در ارشاد ماند. اما من این را که ایشان گفته‌اند باید باز هم با من صحبت کنند، به فال نیک می‌گیرم و از گفت‌وگو استقبال می‌کنم و مطمئنم به نتیجه‌ای خواهیم رسید.» گویا نظر بهمن دری درباره «کلنل» این بوده است که با حذف یک جمله یا پاراگراف نمی‌شود از سر این کتاب گذشت. نظری که دولت‌آبادی آن را «کارشناسانه» می‌داند و می‌گوید: «هر اثر ادبی یک تمامیت دارد و تمامیت آن است که ادبی بودن آن را مشخص می‌کند. «کلنل» را نمی‌توان با حذف صفحاتی یا جملاتی منتشر کرد. این اثر ادبی و هر اثر ادبی دیگر مانند تخته فرش تبریز یا کاشان است. اثری با همان دقت و تمرکز و چیره‌دستی طراحان و بافندگان فرش ایران که نمی‌شود یک یا دو گل از آن برداشت و تبدیل به چیز دیگرش کرد. من صرف‌نظر از نتیجه که منجر به انتشار «کلنل» بشود یا نه، از دقت و بررسی دری خرسند شدم و امیدورام مذاکره قانع‌کننده‌ای داشته باشیم تا این کتاب در نمایشگاه کتاب امسال منتشر شود. اکنون در وضعیتی هستیم که بهتر است سنگ مانع ارشاد برداشته شود تا همین آب باریکه ادبیات حرکت منطقی خود را داشته باشد، خصوصا که این کتاب به زبان‌های دیگر هم ترجمه شده است و سودی که دولت و فرهنگ رسمی از انتشار این کتاب خواهد برد بیشتر از نویسنده آن است، که نویسندگی هرگز سودی نداشته است.» ظاهرا و آن‌طور که از گفته‌های بهمن دری بر می‌آید احتمال تاثیر نامطلوب قرائتی که دولت‌آبادی در «کلنل» از مقطعی از تاریخ معاصر ایران ارایه داده، یکی از دلایل مجوز نگرفتن این رمان است. قرائتی که دری درباره آن معتقد است: «این قرائت می‌تواند قرائت جدیدی را با تاثیرگذاری نامطلوب ارایه دهد.» اما نویسنده «کلنل»، اعتقادی دیگر دارد و می‌گوید: «پس از گذشت 30 سال از آن وقایع، این نگاه قطعا چنین تاثیر نامطلوبی نخواهد داشت. چون جامعه ایران جامعه‌ای زنده و پویاست و با واقع بینی اثر را خواهد خواند و ارزیابی خواهد کرد. بنابراین من نگران تاثیرات نامطلوب نیستم. گفته‌اند نویسنده «کلنل» روایت دیگری از قبل و بعد از انقلاب دارد. من این گفته را تصدیق می‌کنم و تاوان روایتی دیگر داشتن را در تمام این سال‌ها پرداخته‌ام که کمترین نمونه آن، این بیست و پنج سال نشستن یا نشانده شدن در خانه است.»

 

منبع: روزنامه شرق / پنجشنبه 29 دی 90

http://sharghnewspaper.ir/News/90/10/29/22685.html

  
نوشته‌ی : رضا فضل‌اله نژاد ; ساعت ۱٢:۳۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/۱٠/۳٠